Cinîyê kurdan û heştê adarê

Bajarê New Yorkî de 40.000 karkerê cinîyan seba tayê heq û hûquqanê xo dest bi grew kerdê. No grew û çalekîyê cinîyan tarîxa 8.Adare.1857 de virazîyabi. A roje yew fabrîqaya teksitîlî de nê cinîyan ra 129 heb cinî vêşîyêbî.

Êdî a roje bibi rojêka taybetî. Şarê bindestî û karkeranê dinya wexto ke roja 8 ê adare ameyne na roje bi çalekîyan vîr ardêne. Seba na roje heme cayan de çalekî viraştêne. Zafêr zî partîyanê çepî na roje ser o vindertêne. Peynîye de Mîletanê Yewbîyayîşî tarîxa 16.12.1977de kom bi û yê kombîyayîşê xo de qerarê na roje girewt. O tarîx ra dima êdî na roje bîye Roja Cinîyan yê Dinya.

Eke ma xorîn bifikirîyê ma do bivînê ke na roje rojêka xoverdayîşî ya. Vera zor û zulmî serewedaritiş o. Ê wextî şert û şurtê cuyê sosyalî zaf giran bi. Karkerî fabrîqayan de sey koleyan xebetîyêne. Binê tada û zulmî de bî. Şertê ciwîyayîşî bibi nîrey asinin û kewtibi milê karkeran. Karkerî zafêr zî karkerê cinî vera na zulmî werîştê payan ser û sere daritê we. Peynîye de bi mergê xo resay heqê xo.

Nê serebûtî de zaf dersê muhîmî estê. Verê heme çîyan qehremanê na tarîxe cinî yê. Cinîyan bi sotişê xo zaf heqanê girdî fînê dest. Cinî bi nê serebûtan rayîrê mucadeleyî roşn kerdê. Eke ewro ciwîyayîşê karkeran de tayê holîye esta na holîye de para ê tarîxî û para ê mucadeleyê cinîyan tede zaf a.

Mabên ra zaf rojî, aşmî serrî vîyartê. 150 serre. Şertê 150 serre û ê ewro sey pê nîyê. Ewro zî cinîyê ma ked û renca ê cinîyan ser de yenê pêser û tayê heqan wazenê. Hetanî ke kom benê û şahî virazenê, keyf kenê, kay kenê, govende gênê. Dêran kenê û reqesîyenê.

Wa bo. Wa kay, şahî û kay-may bikerê. Labelê ganî çîyêk zî bifikirîyê! O wextan wazîfeyê heme karkeran bibi ke ver a heqê xo yê sosyalî û ver a heqê problemê gureyî yê bînan ser o, sere wedarî. Înan zî wîna kerd û sere wedarit. La ewro Kurdistanê Bakurî (ê Tırkîya de) de şertê nê probleman aseye de çin o.

8 adare ne tena heqê probelmê sosyalî yê cinîyan o û ne tena heqê demokratîkî yê cinîyan o. Ewro cinîyê kurdan ver a problemê hîna tewrî estê. Nê problemî zî bîyê bar û kewtê milê cinîyanê ma kurdan ser. (ez nê nuşteyê xo de qala cinîyanê kurdan yê Tırkiya kena.)

Ewro derdê şarê kurdî, derdê heqê netewbîyayîşî yo. Ganî na roje de cinîyê kurdî pêro pîya na mesela ser o sereyê xo bidejnê. Heme çalekîyanê xo de na meseleya netewa xo bîyarê ziwan.

Ganî cinîyê ma kurdan verê verkan miqatê ziwanê xo bibê. Wazîfeyo verên no wazîfe yo. Nê meseleyê ziwanî meseleyê yew roje nîyo. Meseleyê ziwanê bîyayîşê însanî ra bi gênê hetanî mergê însanî dewam keno. Ez nêvana wa cinî tena na roje de yanî 8ê adare de ro ziwanê xo wayîr vejîyê. No wazîje her roje barê milê cinîyanê ma yo.

Labelê cinîyê ma kurdan qet nêbo wa na roje de bi ziwanê xo qalî bikerê.

Eke ewro no ziwano rindikek yê ma, wurtê ci we nê biyo xeyrê dayikanê ma ra yo. La ewro eke qijê ma tut û domanê ma bi ziwanê xo qal nêkenê reyna rî cinîyanê ma ra, rî dayîkanê ma ra yo.

Wa cinîyêka kurd mudikê xo tal û tirş nêkero. Hema-hema se ra hewtay, heştay cinîyê ma yê kurdan zafêr zî yê ke bajaran de ronişenê bi ziwanê xo qal nêkenê. Ge-ge ez suke de, cayê rotiş û girewtişî de, bala xo dana qal û qiseyê kênekan û cinîyanê ma ez xo ra şermayena. Ez eşkena sondan biwanî eke cinî û kênekê tirkan qasî nê cinî û kênekanê ma hende rind tirkî nêşenê qal bikerê. Seba ke tirkîyêka rindeke û barîkeke mîyanê ê lewanê barîkekan ra vejîyo çendêke zor danê xo, ez bi çimanê xo vînena!

Ez ewro (07.03.2010) seba 8 ê adare resaya cinîyan û mi waşt ez bi înan rey de na roje pîroz bikerî. Ez şîya resaya înan. Programê înan hetê Beledîyaya Mîyanê Sure ra virazîyabi. Yanî organîzasyon yê Cinîyanê Beledîya ya Sure bi. Ma verê Berê Mêrdînî ra dest pêkerd û mîyanê Baxçeyê Hewselî ra vêrtê û hetanî Çemê Dijleyî şîyê. Rayîr de bala mi heme qal û qiseyanê înan ser de bi. Belê çen hebî tera bi kurdî qal kerdêne la zafêrî tera bi tirkî qal kerdêne. Hem zî tirkîyêka barîkeka nazîk û kîbare!

Ez vajî se? Ewro cinîyê kurdan bi coşêka girde na roje pîroz kenê, la belê bi ziwanê Tirkî!

Ez na Roja Cinîyanê Dinya, a cinîya ke wayir ro renca xo, ro netewa xo û ro ziwanê xo vejîyena rê pîroz kena. Û bi taybetî zî na roje, a cinîya ke bi ziwanê dayîka xo qal kena rê pîroz bo!

Rizgarionline